بابهت: فيربوني زماني عربي
(( بسم الله الرحمن الرحيم ))
خۆشحاڵم که چۆنییهتی بهکارهێنانی زمانی عهرهبی ڕوون بکهمهوه بۆتان به شێوهیهکی سانا و بهراورد کردن لهنێوان پیتهکانی زمانی کوردی و عهرهبی لهگهڵ ههندێک ڕێزمانی گرنگ ...
بهشی یهکهم : الحروف الهجائية في اللغة الكردية و ما تقابلها الحروف العربية :
پیتی کوردی پیتی عهرهبی تێبینی
-------------- ---------------- --------------------------------
ئا آ ئهمه پیتی ئهلفه که له عهرهبیدا به درێژ ئهخوێنرێتهوه
.....................................................................................................................
ئ أ ئهم پیته له عهرهبیدا ههمزهیه
.....................................................................................................................
ب ب -----------
.....................................................................................................................
پ ----- له عهرهبیدا پیتی پ بوونی نییه
.....................................................................................................................
ت ت -----------
.....................................................................................................................
----- ث ئهم پیته له کوردیدا نییه
.....................................................................................................................
ج ج ------------
چ ----- ئهم پیته له ءهرهبیدا بوونی نییه
خ خ -----------
......................................................................................................................
د د -----------
---- ذ له کوردیدا ئهم پیته نییه
.......................................................................................................................
ر ر -----------
ڕ ------ له عهرهبیدا (( شهده )) ( ّّّّّّ ) دهخرێته سهر پیتی ر
ز ز -----------
ژ ------ ئهم پیته له عهرهبیدا نییه
......................................................................................................................
س س ------------
ش ش ------------
.......................................................................................................................
ص ص ئهم پیته تهنها له خوێندنهوه بوونی ههیه وهکو
( صهد ، صهگ )
----- ض ئهم پیته له کوردیدا نییه
----- ط ئهم پیته له کوردیدا نییه
----- ظ ئهم پیته له کوردیدا نییه
.......................................................................................................................
ع ع ئهمه له کوردیدا ههندێک جار به ( أ ) دهخوێنرێتهوه
غ غ -----------------
.......................................................................................................................
ف ف -----------------
ق ق -----------------
ڤ ----- ئهم پیته تایبهته به زمانی کوردی
........................................................................................................................
ک ک ----------------
گ ----- ئهم پیته له زمانی عهرهبی نییه
........................................................................................................................
ل ل ----------------
ڵ ----- ---------------
.........................................................................................................................
م م ----------------
.........................................................................................................................
ن ن ----------------
........................................................................................................................
و و ----------------
........................................................................................................................
ۆ ----- ئهم پیته له زمانی عهرهبی نییه
........................................................................................................................
هــ هـــ --------------
ه ة -------------
........................................................................................................................
ی ی ------------
ێ ----- ئهم پیته له زمانی عهرهبی نییه
.......................................................................................................................
*************************************************************
بهشی دووهم :
-------------------
في بعض القواعد الاساسية في اللغة الكردية
الجمع ( کۆ ) :
-------------
کۆ له زمانی کوردیدا مانای لهیهکێک زیاتر به پێچهوانهی زمانی عهرهبی که له دووان زیاتر پێی دهڵێن کۆ
له زمانی کوردیدا بهم جۆره تاک دهکرێت به کۆ :
1. ئهگهر ناوهکه نهناسراو بوو ، کۆتایی نههاتبوو بهپیتی بزوێن وهک ( ا ، ۆ ، ی ، ێ ، ه )
(( ان )) دهخرێته سهر کۆتایی وشهکه و دهبێت به کۆ
نموونه :
عهرهبی کوردی
---------------------------------------------------------------------------------------
اسم المفرد الجمع ناوی تاک کۆ
----------- --------- ---------- -----------
امراة نسوة ژن ژنان
نعجة نعاج مهڕ مهڕان
............................................................................................................
ئهگهر ناوهکه کۆتایی هاتبوو به پیتی بزوێن (( ین )) دهخرێته سهری دهبێته کۆ
نموونه :
محكمة محاكم دادگا دادگایان
مسرح مسارح شانۆ شانۆیان
عين عيون ( للماء ) کانی کانییان
عنب اعناب ترێ ترێیان
-----------------------------------------------------------------------------------
2. ئهگهر ناوهکه ناسراو بوو پیته بزوێنهکهی کۆتایی لادهبهین ( ان ) دهخرێته سهری دهبێته کۆ
نموونه :
المهندس المهندسون ئهندازیارهکه ئهندازیارهکان
المعلم المعلمون مامۆستاکه مامۆستاکان
التلميذ التلاميذ قوتابی یهکه قوتابی یهکان
التلميذة التلميذات قوتابی یهکه قوتابییهکان ( کچ )
.......................................................................................................................
لهزمانی عهرهبیدا 3 جۆر کۆ ههیه :
1. ناوی کۆ بۆ نێر ( جمع مذكر سالم ) :
ناوی تاکی نێر + ون = ناوی کۆی نێر
الفلاح + ون = الفلاحون
2. ناوی کۆ بۆ مێ ( جمع مؤنث سالم ) :
ناوی تاکی مێ + ات = ناوی کۆی مێ ( ة ) لادهبرێت
الفلاحة + ات = الفلاحات
3. ناوی کۆی شکاوه ( جمع تكسير ) :
ئهمه یاسای نییه پیتهکان تێک دهشکێنرێت و ناوی کۆی لێ دروست دهکرێت
نموونه :
باب ------> ابواب ( دهرگاکان )
بنت ------> بنات ( کچان )
ولد ------> اولاد ( کوران )
سلسلة ------> سلاسل ( زنجیران )
ادوات الاستفهام في اللغتين العربية والكردية (( ووشه ى برسيار كردن))
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
عهرهبی کوردی
************************
هل ئایا
كيف چۆن
أي کام
متى کهی
من کێ
کم چهند
لماذا بۆچی
أين کوێ
............................................
kurdzhin














